« قيل ، گفته شده » ياد كرده‌اند . از ميان صحابه و تابعين نيز كسى قائل به اين قول نيست چه رسد به اين ادعاى ابن تيميه كه مىگويد : اهل علم بدون اختلاف بر اين قول متفق‌اند . . . افزون بر آن حتى يك نفر همچنين رأيى ندارد كه اين آيه در اوايل هجرت پيامبر به مدينه نازل شده است ، بلكه - همان گونه كه پيش از اين گذشت - اجماع علما بر اين است كه آيه مذكور جزو آخرين آيات نازل‌شده بر رسول خداست . « 1 » ج ) ترديد در اصل إعلان ولايت امام على عليه السّلام در روز غدير از نظر اهل سنت اهل حادثه غدير و اعلان ولايت امام على عليه السّلام از ناحيه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در آن روز با تعبير « من كنت مولاه فعلى مولاه . . . » قطعى است و جاى ترديد در آن نيست تنها ذهبى در شرح حال ابن جرير طبرى از فرغانى چنين نقل مىكند : چون به ابن جرير طبرى چنين خبر رسيد كه ابن ابى داود درباره حديث غدير خم سخنى گفته و آن را انكار كرده است ، وى كتاب فضايل را نگاشت و در آن به تصحيح حديث غدير و گردآورى روايات آن پرداخت . « 2 » ياقوت حموى نيز مىگويد : برخى از شيوخ بغداد حديث غدير خم را تكذيب كرده مىگفتند : علىّ بن ابى طالب در آن وقت در يمن بوده است . . . اين مطلب به ابن جرير طبرى رسيد و وى براى ردّ اين ادعا كتاب فضايل علىّ بن ابى طالب را نگاشت و در آن طرق حديث غدير خم را گرد آورد . « 3 »

--> ( 1 ) . ر . ك : اسماعيل ابن كثير ، تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 79 ؛ محمد فيروزآبادى ، بصائر ذوى التمييز ، ج 1 ، ص 178 . ( 2 ) . محمد ذهبى ، تذكرة الحفاظ ، ج 2 ، ص 710 - 713 ، رقم 728 ذهبى پس از نقل اين ماجرا مىگويد : « من يك جلد از كتاب ابن جرير طبرى را درباره طرق حديث غدير ديدم ، از كثرت طرق آن به شدت شگفت‌زده شدم » ، ابن كثير نيز مىگويد : « من از طبرى كتابى در دو جلد با حجم بزرگ ديدم كه در آن احاديث غدير خم را گرد آورده بود » البداية و النهاية ، ج 6 ، جزء 11 ، ص 146 . ( 3 ) . ياقوت حموى ، معجم الأدباء ، ج 18 ، ص 85 ، ط دار الفكر ، حموى در جاى ديگر از كتابش مىگويد : « از جمله كتابهاى ابو جعفر طبرى كتاب فضايل علىّ بن ابى طالب است كه در اول آن از